Lastik satın alımı - Farklı lastik türleri
Center

Farklı lastik türleri

Lastik satın alımı Yazar: Berk

Otomobillere yönelik lastik ailesinde birçok kategori bulunmaktadır. Bu kategorilerden en önemlisi lastiğin iklim şartlarına uyumuyla ilgilidir: Yaz veya kış. Dikkate alınan ikinci kriter, kullanım koşullarıdır: Yolda, yarışta veya arazide. Son olarak, bazı lastikler ise bilinmesi gereken özelliklere sahiptir: Patlak sürüş, asimetrik desen...

Lastik türleri Lastik seçiminizi yapmadan önce mevcut olan birçok lastik kategorisini tanıyın - Telif hakkı © : iStockphoto.com/rezulteo.com

Size en uygun lastik türünü seçin:

1- İklim şartlarına göre lastik seçimi

Yaz lastiği

Kış lastiği

Ağır kış lastiği

 >> Çivili, çivilenebilir lastik

Dört mevsim lastiği

2- Kullanım şartlarına göre lastik seçimi

Binek araç lastiği ve uygun kullanım şartları

  >> Simetrik, asimetrik ve yönlü lastikler

  >> Yeşil lastik

Yüksek performans lastiği ve uygun kullanım şartları

4x4 lastiği ve uygun kullanım şartları

Ticari araç/kamyonet/karavan lastiği ve uygun kullanım şartları 

3- Ek lastik seçenekleri

> Takviyeli lastik

Run-Flat lastik

 

1- İklim şartlarına göre lastik seçimi


>Yaz lastiği


Bunlar referans niteliği taşıyan lastiklerdir. Performansını 7°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda ortaya koymak üzere tasarlanmıştır. Bu sıcaklığın altında sürüş gerçekleştirildiğinde lastik hamuru sertleşir ve esneklik ile kavrama özellikleri kayba uğrar.

Buna karşılık, yaz lastiği hem kuru zeminde hem de ıslak zeminde rahat performans özellikleri ortaya koyar.

Kuru zeminde

Lastiklerinizin diş yapısı ne kadar rijitse kuru zeminde o kadar hassas bir sürüş gerçekleştirirsiniz. Yarış lastiklerinin pürüzsüz olmasının nedeni de budur ("Slick" lastikler). Bu sertlik birçok etmene bağlıdır:

  • Lastiğin profili. Kare bir omuz alanına sahip düz bir profil yola iyi bir şekilde oturur. Bu, özellikle virajlarda üstün bir kavrama sağlar.
  • Çentik oranı. Lastik yüzeyi ne kadar az girdi çıktıya sahipse zemin ile temas yüzeyi o kadar geniştir; dolayısıyla, zemine daha iyi tutunur.
  • Güçlü hamur bloklar. Hamur bloklar ne kadar genişse diş yapısı, kalınlığı boyunca o kadar az hareketlidir.
  • Kendi kendini bloke eden kılcal kanallar. Suyun tahliyesi için yararlı olan kılcal kanallar diş yapısının rijiditesini azaltır (fırça kılı etkisi). Bu soruna mahal vermemek için bazı lastik imalatçıları kompleks bir kılcal kanal yerleşimini tercih eder.

Islak zeminde

Kuru zeminin tersine yoğun dişlere sahip bir lastik ıslak zeminde daha etkili bir performans ortaya koyar. Nitekim, dişler zemini kurutur ve lastik sırtının zemini iyi bir şekilde kavramasını sağlar. Bir lastiğin ıslak zemindeki sürüş özellikleri diş yapısının niteliklerine bağlıdır:

  • Çentik oranı. Çentik oranı ne kadar yüksekse, lastiğin suyu emme kapasitesi o kadar iyi olacaktır (ortalama boyuta sahip bir lastik saniyede ortalama 15 litre su tahliye eder).
  • Dişlerin şekli ve yönü. Simetrik, yönlü veya asimetrik olan dişler, suyu lastiğin yanlarından olabildiğince çabuk dışarı atmalıdır.
  • Kılcal kanallar. Diş yapısındaki kavrama kenarları ve kılcal kanallar yolun kurutulmasına katkı sağlamakta olup bir bakıma cam sileceği rolü oynar.

 

Kış lastiği

 

Kış lastiklerinin yalnızca karlı havada gerekli olduğu fikri hala yaygındır. Yanlış "kar lastiği" ismi de buradan gelmektedir. Gerçekte, kış lastiği  7°C'nin altındaki sıcaklıklar için optimize edilmiştir.

Nitekim, yaz lastiğinin tersine, kış lastiğinin hamuru düşük sıcaklıklarda esnek kalır ve daha fazla çentiğe sahip diş yapısı sıcaklıklar düştüğünde hareket kabiliyetini ve frenleme performansını arttırır. 

  • Hamur bileşimi. Kış lastiği hamurun esnekliğini koruyan ve iyi bir kavrama temin eden silika ve kauçuk barındırır.
  • Çentikler. Kış lastiği su ve karın hızla tahliye edilmesini sağlayan derin kanallara sahiptir.
  • Kılcal kanallar. Bir kış lastiğindeki kılcal kanalların yoğunluğu bir yaz lastiğinden beş kat fazla olabilir. Nitekim, kılcal kanallar krampon görevi görür ve çekiş gücünü arttırır. Frenleme mesafeleri ile patinaj ve suda kızaklama riskleri azaltılmış olur.

   
     
> Ağır kış lastiği
 

 Ağır kış lastiği yılın birkaç ayı boyunca -10°C'nin altındaki sıcaklıklar ile karlı ve buzlu yolların üstesinden gelmek üzere tasarlanmıştır.

 

     >> Çivili, çivilenebilir lastik 

 Çivili lastik karlı ve buzlu zeminlerde daha iyi bir yol tutuşu sağlamak üzere tasarlanmış metalik çıkıntılara sahip bir kış veya ağır kış lastiğidir. Avrupa'nın yalnızca bazı bölgelerinde kullanımına izin verilmektedir. Çivilenebilir lastik, yol şartlarına bağlı olarak üzerindeki çivilerin takılıp çıkarılabildiği bir lastiktir.

 >> Kış mevsimi için lastik kılavuzu

 

Dört mevsim lastiği

 

Karma lastik olarak da adlandırılabilen dört mevsim lastiğikış lastiği ile yaz lastiği arasındaki bir uzlaşımın sonucudur. Belirli bir iklim şartına özel lastiklerin performans seviyesini yakalayamasa da dört mevsim lastiği, tercihen kışların yumuşak geçtiği bölgelerde her türlü iklim şartında orta derecede sürüş özellikleri ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Tüm otomobil segmentleri (binek, 4x4, spor ve ticari) için kullanım koşullarına uygun (şehir, yol, yol dışı...) yaz lastikleri, kış lastikleri ve dört mevsim lastikleri mevcuttur.

Lastik seçimi yalnızca kullanılacağı sezona bağlı değildir. Aynı zamanda kullanılacağı araca, kullanım şekline ve lastiğin performans seviyesini veya sürüş şartlarını iyileştiren özelliklerine de bakılır.

İçindekiler’e geri dön

 

2- Kullanım şartlarına göre lastik seçimi


> Binek araç lastiği
 

Asimetrik lastik nedir?

1960'lı yıllarda Michelin tarafından lansmanı gerçekleştirilen asimetrik diş yapısına sahip lastikler, lastiğin iç ve dış yüzlerinin farklı işlevlere sahip olması prensibinden yola çıkar. Lastik üzerinde farklı bölgelerin oluşturulmasına dayalı bu sistem sayesinde yol tutuşu ve kavrama kabiliyeti alanlarında net bir performans artışı kaydedilir. Büyük markaların çoğu bu teknolojik ilerlemeyi gamlarına dahil etmiştir.

 

 

Binek araç lastiğinin kullanım şartları

=> Spor otomobil: Bu kategori kompakt GTI'lardan lüks süper otomobillere uzanan spor araçları ilgilendirir.

Spor Otomobil lastikleri güçlü bir motor ve sportif bir sürüşün neden olduğu ciddi zorlanmalarla uyumlu olmalıdır, yani aşağıdaki özellikleri sunmalıdır:

  • Hem düz yolda hem de virajlarda yüksek hızda sıradışı bir yol tutuşu;
  • Özellikle frenleme sırasında ıslak yolda kusursuz sürüş özellikleri;
  • Özellikle lastik sırtının yüksek hızdaki rijiditesi sayesinde sürüş hassasiyeti.

=> Uzun yol otomobili: Bu kategori, kompakt sedanlardan minivanlara, otoyol araçlarından aile araçlarına kadar uzanan uzun yol araçlarını ilgilendirir.

Uzun Yol Otomobili lastikleri yol ve otoyol üzerindeki sürüş koşullarına uygun olmalıdır, yani aşağıdaki özellikleri sunmalıdır:

  • Hem düz yolda hem de virajlarda yüksek hızda iyi bir yol tutuşu;
  • Özellikle frenleme sırasında ıslak yolda kusursuz sürüş özellikleri;
  • Titreşimlerin emilmesi ve düşük bir yuvarlanma gürültüsü sayesinde konforlu kullanım;
  • Yakıt tüketiminin düşürülmesine ve sera etkisine neden olan gaz miktarının azaltılmasına katkı sağlamak üzere düşük yuvarlanma direnci.

=> Şehir otomobili: Bu kategori şehir araçları ile kompakt araçları ilgilendirir.

Şehir Otomobili lastikleri şehir sürüşü koşullarıyla uyumlu olmalıdır, yani aşağıdaki özellikleri sunmalıdır:

  • Binlerce frenleme ve kalkış sonrasında performanslarını korumak için aşınmaya karşı direnç ve kaldırım kenarlarından zarar görmemeleri için darbelere karşı direnç;
  • Yakıt tüketiminin düşürülmesine ve sera etkisine neden olan gaz miktarının azaltılmasına katkı sağlamak üzere düşük yuvarlanma direnci.

 

> Yüksek performans lastiği
 

Yüksek performans lastikleri güçlü araçlara, üst gam sedanlara ve sportif coupé'lere yöneliktir. Bu lastikler isimlerinden de anlaşılabileceği gibi yol tutuşu, kavrama ve virajlarda denge gibi alanlarda sıradışı performanslar ortaya koyarlar. Bunu hem kuru hem de ıslak zeminde başarabilmektedirler.

Bir yüksek performans lastiği; V, W, Y veya Z kategorisi hız endeksine sahiptir. Bu endeksler 240 ile 300 km/saat arasında değişen, hatta bu değeri aşan maksimum hızlara karşılık gelmektedir.

Bazı lastik imalatçıları, otomobil üreticileri tarafından geliştirilen üst gam modellere özel lastikler hazırlar. Örneğin  Michelin, Porsche Carrera GT'ye ve Mercedes-Benz SLR McLaren'a özel lastikler imal eder.

 

> 4x4 lastiği
 

Bu kategorideki lastikleri üçe ayırırız. Hem şehir, hem yol hem de küçük patikalara yönelik çok amaçlı lastikler, engebeli arazilerde maceralara atılmaya ve engelleri aşmaya olanak sağlayan gerçek arazi lastikleri ve esas olarak şehir yollarında sürüş için tasarlanmış SUV lastikleri.

=> Karma: Bu kategori hem yolda hem de pistlerde rahat sürüş gerçekleştiren 4x4 araçları ilgilendirir.

Karma 4x4 lastikler çok amaçlı kullanıma uygun olmalıdır, yani aşağıdaki özellikleri sunmalıdır:

  • Yolda tatmin edici sürüş özellikleri ve özellikle ıslak yolda iyi performans;
  • Gevşek zeminlerde ve çakıl üzerinde yeterli hareket kabiliyeti;
  • Bu tip bir aracın yüksek ağırlığına dayanabilecek takviyeli bir yapı;

 

=> Arazi: Bu kategori en zorlu engelleri aşabilen 4x4 araçları ilgilendirir.

4x4 Off-Road Araç lastikleri arazi hangi koşulda olursa olsun motorun çekiş gücünü zemine aktarabilmeli ve en güçlü zorlanmalara direnç gösterebilmelidir, yani aşağıdaki özellikleri sunmalıdır:

  • Çamurlu, taşlı yollar ve en dik yokuşlar gibi en zorlu koşullarda hareket kabiliyeti;
  • Bu tip bir aracın yüksek ağırlığına ve patlamalara neden olabilecek çok sayıda duruma dayanabilecek takviyeli bir yapı;

=> SUV: Bu kategori SUV tipi araçları ve özellikle yol üzerinde kullanıma yönelik diğer dört çeker araçları ilgilendirir.

4x4 ve SUV lastikleri güçlü motorlara ve bu tip araçların yüksek ağırlıklarıyla uyumlu olmalıdır, yani aşağıdaki özellikleri sunmalıdır:

  • Hem düz yolda hem de virajlarda yüksek hızda iyi bir yol tutuşu;
  • Özellikle frenleme sırasında ıslak yolda kusursuz sürüş özellikleri;
  • Bu tip bir aracın yüksek ağırlığına dayanabilecek takviyeli bir yapı.

 

 

 

Bazı 4x4 lastikleri karlı havalarda ve çamurlu yollarda kullanımın mümkün olduğunu belirten M+S (Mud and Snow) işaretlemesini taşır.

 

 

 

 

> Ticari araç/kamyonet/karavan lastiği
 

Bu kategori küçük kamyonetlerden karavanlara kadar uzanan ticari araçları ilgilendirir.

Ticari Araç/Kamyonet lastikleri güvenlik, konfor ve uzun kullanım ömrü kriterlerine yanıt vermelidir, yani aşağıdaki özellikleri sunmalıdır:

  • Yolda tatmin edici sürüş özellikleri ve özellikle ıslak yolda iyi performans;
  • Darbelerin ve ağır yüklerin üstesinden gelebilecek bir sağlamlık;
  • Hem ses seviyesi hem de titreşimler açısından sürüş konforu;

Bazı ticari araç/kamyonet lastikleri, yanakları üzerindeki C harfi sayesinde ayırt edilebilir.

 

 

>> Aracınıza uygun doğru lastiği bulmak içinsitemizdeki rehbere göz atın

 

 

 

Lastik imalatçıları tarafından sunulan işaretlemeler ve ek seçenekler hem mevsime özgü lastik türlerinde hem de araca ve kullanım şekline göre lastik türlerinde mevcut olabilir.

İçindekiler’e geri dön



3- Diğer lastik seçenekleri

 

> Takviyeli lastik
 

Bu lastikler, daha fazla yük kaldırabilmek ve bu sayede aile araçlarından lüks sedanlara, SUV tipi araçlardan küçük ticari araçlara uzanan geniş bir taşıt yelpazesine uyum sağlamak üzere takviye edilir ve daha yüksek bir yük endeksine sahiptir. Bu tür lastikler, imalatçısına göre değişmekle beraber lastik yanakları üzerinde taşıdıkları işaretlemelerden biri sayesinde ayırt edilebilir: XL, Renforcé, RF, Extra Load veya Reinforced.

 

Run-Flat lastik 
 

Run-Flat,  lastiğin patlaması durumunda sürüşe devam etmeye imkan sağlayan ve kendi kendini taşıyan bir lastiktir . Bu lastiğin yanakları basınç kaybı durumunda lastiği destekleyecek şekilde takviye edilmiştir. Büyük markaların çoğu gamlarında bu seçeneği sunar: İmalatçısına göre değişmekle beraber lastik yanağı üzerinde taşıdıkları aşağıdaki işaretlemelerden biri sayesinde ayırt edilebilir: EMT (Dunlop/Goodyear), SSR (Continental), Run on Flat (Pirelli), RFT (Bridgestone), ZP (Michelin için Zero Pressure)...

Patlama durumunda özellikle jantın yerinden çıkması ile aracın kontrolünü kaybetme riskini sınırlandırır. Bu sistem 80 km/saat'lik bir azami hız ile 80 km'ye kadar sürüş yapmaya olanak sağlar.

İçindekiler’e geri dön

 

rezulteo'nun tavsiyesi

Bir otomobilin tüm jantlarına hep aynı türde lastik takılması önerilir.


Ayrıca bakınız

>> Sürüş ortamım için hangi lastikleri seçmeliyim?
>> Aracım için hangi lastikleri seçmeliyim?